< Trở về giao diện Mobile

Điểm báo tuần từ ngày 29 tháng 3 đến ngày 03 tháng 4 năm 2017

I. VẤN ĐỀ NỔI BẬT
1.Hàng loạt cuộc giám sát của QH với các bộ ngành, địa phương đã “bật ra” nhiều vấn đề. Nóng bỏng hơn là những cuộc giám sát về thể chế, cơ chế, thủ tục hành chính, “đột phá” vào bộ máy các sở, ban, ngành. Khi QH giám sát sâu vào công tác cải cách thủ tục hành chính, công tác đề bạt cán bộ càng lộ ra những tùy tiện và cả sai phạm trong “chọn người, xếp ghế” ở các địa phương. Chính việc “đôn ghế”, thu xếp quyền nọ chức kia cho thân tín người nhà là cái cớ của “sân trước, sân sau”, là gốc rễ của tình trạng o bế “kết bè, kéo cánh” gây bất bình dư luận, làm nản lòng tin của người dân. Phản ánh nội dung này, báo Người đại biểu nhân dân (31/3) có bài viết: Chính sách và cuộc sống: Kỳ vọng từ giám sát.
QH giám sát đến nơi nào, động đến việc gì cũng đều chỉ ra những non yếu trong điều hành, chỉ đạo của các cấp, các ngành. Người dân cả nước hoan nghênh những hoạt động thiết thực của QH, “chẩn đúng bệnh” của các bộ ngành và chính quyền các cấp. Tuy vậy, nhiều vụ việc được QH chỉ rõ như ban ngày mà sao hồi đáp lại từ phía không ít địa phương được giám sát vẫn nặng tính “biện minh”, đỗ lỗi cho khách quan.
Giám sát mạnh mẽ của QH rất trúng lòng dân! Nhưng cử tri cả nước kỳ vọng từ các cuộc giám sát, các cơ quan chức năng sẽ có những giải pháp mạnh mẽ để xử lý dứt điểm từng vụ việc gây bức xúc. Đáp ứng mong mỏi của cử tri cũng là bổn phận, trách nhiệm của những người đại diện cho dân trong cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất cũng như các cơ quan công quyền từ Trung ương đến địa phương.
2. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng thừa nhận, quy hoạch tích hợp là việc rất khó khăn nhưng không làm từ bây giờ thì sẽ không bao giờ bắt đầu được và đất nước sẽ mất đi những cơ hội phát triển. Vì thế, quy hoạch tích hợp không chỉ cần mà là cấp thiết, phải làm ngay. Diễn đàn “Dự án Luật Quy hoạch và lợi ích quốc gia”: Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng: “Không chỉ cần mà phải làm ngay” (báo Người đại biểu nhân dân 3/4).
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết: Chúng tôi kiên trì quan điểm phải tiến hành quy hoạch tích hợp vì đó là một tất yếu khách quan, xuất phát từ yêu cầu, đòi hỏi của thực tế. Trước hết, công tác quy hoạch hiện nay có nhiều bất cập, tồn tại lớn như: Quy hoạch quá nhiều, nhưng chất lượng thấp, không gắn với nguồn lực thực hiện nên nhiều bản quy hoạch lập xong không có giá trị thực tế; quy hoạch còn nhiều chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu gắn kết dẫn tới hiệu quả thực hiện rất thấp, thậm chí còn kéo lùi sự phát triển. Điều này đòi hỏi phải có sự đổi mới cả về phương pháp và nội dung để khắc phục các tồn tại, bất cập đó.
Hai là, trong nền kinh tế thị trường, nhu cầu tiếp cận và sử dụng các nguồn tài nguyên hữu hạn, chẳng hạn như đất đai, của xã hội, người dân và doanh nghiệp tăng cao, dẫn tới sự cạnh tranh và xung đột lợi ích trở nên đa dạng và ngày càng gay gắt. Ví dụ như xung đột lợi ích giữa Trung ương với địa phương, giữa ngành này với các ngành khác, giữa ngành với tỉnh, giữa các tỉnh với nhau, giữa Nhà nước với doanh nghiệp và giữa doanh nghiệp với cộng đồng xã hội. Tình hình này, đòi hỏi chúng ta phải đổi mới công tác quy hoạch để tạo sự gắn kết, thống nhất một cách có hệ thống, dựa trên quan điểm tổng hợp, thống nhất và đa ngành. Phương pháp lập quy hoạch tích hợp chính là một lựa chọn bảo đảm phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tế của Việt Nam.
Ba là, Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 16.1.2012 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XI đã định hướng cho việc hoàn thiện thể chế về quy hoạch thông qua việc chỉ đạo xây dựng Luật Quy hoạch có phạm vi điều chỉnh các loại quy hoạch phát triển trên phạm vi cả nước. Như vậy, Luật Quy hoạch ra đời sẽ tạo ra khung pháp lý cho việc đổi mới nội dung quy hoạch theo phương pháp tích hợp.
Đổi mới công tác quy hoạch theo cách thức tích hợp là phù hợp với xu hướng chung của thế giới. Hiện nay hầu hết các nước đã chuyển đổi sang phương pháp lập quy hoạch chiến lược, quy hoạch tích hợp hay quy hoạch tổng hợp, đa ngành nhằm tạo ra một khung chiến lược toàn diện để thúc đẩy việc khai thác, cải thiện, bảo tồn đất đai và các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Nếu chúng ta vẫn tiếp tục sử dụng hệ thống quy hoạch cũ như một công cụ để quản lý, điều hành thì không những không phát huy được hiệu quả, mà trái lại còn làm giảm đáng kể năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam. Quy hoạch không phải là để quản lý, mà phải trở thành công cụ kiến tạo phát triển.
Tích hợp quy hoạch ở nước ta hiện mới bắt đầu triển khai, nhưng trên thế giới đã thực hiện và thực hiện rất hiệu quả. Chúng ta là người đi sau nên sẽ học hỏi được nhiều kinh nghiệm. Tuy nhiên, tôi cũng thừa nhận đây là công việc rất khó khăn, nhưng nếu thấy khó khăn mà không làm thì biết đến bao giờ mới làm được? Nếu chúng ta không bắt đầu từ bây giờ thì mãi sẽ không bao giờ bắt đầu được và đất nước sẽ mất đi những cơ hội phát triển.
Cũng theo Bộ trưởng, khó khăn nhất của dự án Luật Quy hoạch chính là vì tư tưởng cách mạng. Dự thảo Luật hiện nay là kết quả của sự đổi mới, hướng tới thông lệ quốc tế, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững, khai thác tiềm năng, lợi thế và triệt tiêu được tất cả những chồng chéo, cục bộ, lợi ích nhóm và tính cát cứ của các ngành và địa phương hiện nay. Với sự thay đổi lớn như vậy thì việc tồn tại những nhận thức khác nhau, chưa đồng thuận cũng là bình thường. Tuy nhiên, không phải vì thế mà chúng ta lùi bước. Dự án Luật Quy hoạch không thể lùi được chỉ vì đâu đó, một, hai cơ quan và cá nhân chưa đồng tình trong khi đã nhận được đa số sự ủng hộ của các cấp, các ngành, đặc biệt là sự mong đợi từ phía doanh nghiệp và người dân.

3. Cùng với vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, “dân tộc”, các thế lực thù địch đang lợi dụng vấn đề “tôn giáo” để tạo sự chống phá đa diện nhằm vào Đảng và chế độ ta. Mục đích của việc lợi dụng vấn đề này là để kích động, gây rối, phá hoại, gây mất ổn định chính trị-xã hội, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Hãy cảnh giác, đấu tranh làm thất bại mưu đồ đen tối đó! Cảnh giác trước mưu đồ lợi dụng "tôn giáo" để kích động, gây rối, phá hoại (báo Quân đội nhân dân 3/4).

Việt Nam là nước đa tôn giáo. Mặc dù nguồn gốc, đặc điểm và thời điểm hình thành, phát triển của mỗi tôn giáo có khác nhau, nhưng nhìn chung các tôn giáo luôn có tinh thần bao dung, đoàn kết, gắn bó trong đại gia đình các dân tộc, tôn giáo Việt Nam. Cộng đồng các tôn giáo ở Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, hòa chung cùng niềm vui và nỗi đau của dân tộc trong những thời khắc lịch sử, góp phần phát triển và làm rạng rỡ nền văn hoá Việt Nam phong phú, đa dạng và đặc sắc. Trong tiến trình cách mạng Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng, các tôn giáo đã đóng góp xứng đáng vào thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâm lược và tiếp tục phát huy trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhiều chức sắc tôn giáo, tăng ni, phật tử đã làm tốt việc đạo, việc đời, hướng dẫn tín đồ chấp hành đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, sống “tốt đời, đẹp đạo”, “kính Chúa yêu nước” được ghi nhận và tôn vinh.
Nhận thức đúng vai trò của các tôn giáo và các tín đồ tôn giáo, Đảng và Nhà nước ta luôn có quan điểm, chính sách đúng đắn về vấn đề này và khẳng định: “Tín ngưỡng tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân. Đạo đức tôn giáo có nhiều điều phù hợp với công cuộc xây dựng xã hội mới”; trên cơ sở đó, thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện cho các tổ chức tôn giáo sinh hoạt theo hệ thống giáo lý, giáo luật và quy định của pháp luật Việt Nam. Đồng thời, chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh với những hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc hoặc những hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trái quy định của pháp luật. Chính sách tôn giáo đúng đắn đó đã có tác dụng cổ vũ, động viên đồng bào theo đạo và các chức sắc tôn giáo phấn khởi, chung sức, chung lòng cùng cộng đồng, làm tròn nghĩa vụ, trách nhiệm công dân đối với Tổ quốc.
Thế nhưng với bản chất ngoan cố, hiếu chiến, thù địch và dã tâm xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta, các thế lực thù địch, phản động đang điên cuồng chống phá Đảng, Nhà nước ta thông qua chiến lược “Diễn biến hòa bình” với mọi thủ đoạn tinh vi, thâm độc. Trong đó, lợi dụng vấn đề “tôn giáo” được chúng sử dụng như một vũ khí đặc biệt quan trọng để xuyên tạc, vu khống, kích động, phá hoại, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, làm mất ổn định chính trị-xã hội, tiến tới chuyển hóa chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Phương thức hoạt động chủ yếu của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị là kích động tâm lý mặc cảm, tư tưởng chống đối, hậu thuẫn về vật chất, tinh thần đối với những phần tử bất mãn, cực đoan, quá khích trong các tôn giáo; thúc đẩy thành lập các hội đoàn trái pháp luật trong xứ đạo để thách thức, chống phá chính quyền. Cùng với đó, chúng tiến hành các hoạt động chiến tranh tâm lý, phá hoại tư tưởng, gây hoang mang dư luận về sự đối lập hệ tư tưởng giữa “hữu thần” với “vô thần”, giữa thế giới quan tôn giáo với thế giới quan cộng sản hoặc vu cáo, xuyên tạc “Cộng sản diệt đạo”, “Nhà nước đàn áp tôn giáo”; từ đó, kích động mâu thuẫn, tập hợp lực lượng, tổ chức biểu tình, gây rối trật tự, mất ổn định an ninh chính trị, an toàn xã hội trên địa bàn...
Đáng chú ý, thời gian qua, lợi dụng những hạn chế, yếu kém trong quản lý, điều hành xã hội của chính quyền các cấp về vấn đề đầu tư, ô nhiễm môi trường, giải phóng mặt bằng, đền bù giải tỏa, … các phần tử cực đoan trong tôn giáo nói chung, công giáo nói riêng, ra sức “bới lông, tìm vết”, tổ chức các hoạt động vi phạm pháp luật Nhà nước, trái với giáo lý tôn giáo. Mới đây, trên trang mạng tiếng Việt của một hãng truyền thông nước ngoài thiếu thiện chí với Việt Nam tung lên bài viết “Ô nhiễm môi trường đe dọa ổn định ở Việt Nam”, xuyên tạc rằng: “… hầu hết người Việt Nam bất bình với Đảng Cộng sản đã cho phép một công ty nước ngoài xả độc ra biển. Nhiều người dân miền Trung đã tham gia các cuộc biểu tình đòi Formosa và Chính phủ bồi thường quyền lợi thích đáng. Kể cả nhiều người không bị ảnh hưởng vì thảm họa này cũng bày tỏ sự bất bình...”(!),... Thế là ngay lập tức, những kẻ bất đồng chính kiến, những “nhà đấu tranh dân chủ”, một số tổ chức phản động nhân cơ hội này “theo đóm ăn tàn”, “tát nước theo mưa” nhao nhao hô hào, cổ súy “thúc giục mọi người chung tay để đấu tranh với vấn đề Formosa”. Lợi dụng chính sách tự do tín ngưỡng, tự do tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta và được sự tiếp tay của các thế lực phản động bên ngoài, những kẻ cực đoan đội lốt tôn giáo kêu gọi, kích động giáo dân tụ tập, biểu tình, tuần hành, gây rối, tấn công người thi hành công vụ, đập phá phương tiện, cản trở hoạt động giao thông, gây mất ổn định an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Khi chính quyền thực thi chức trách theo quyền hạn thì chúng vu cáo cơ quan chức năng “đàn áp, bắt giữ và đánh đập” người tham gia biểu tình; tán phát trên mạng xã hội “Thư ngỏ”, “Bản lên tiếng”, “Kháng thư”,… với nội dung vu cáo chính quyền bao che cho Formosa, “đàn áp, đánh đập” những người đi khiếu kiện đòi quyền lợi, kêu gọi người dân khởi kiện Formosa ra Tòa án hình sự quốc tế, “cùng đứng lên đuổi Formosa khỏi Việt Nam”,...
Với mưu đồ chống phá đến cùng, những kẻ cực đoan đội lốt tôn giáo đẩy mạnh tuyên truyền, kích động “con chiên ngoan đạo” rằng: “Không ngừng duy trì nhiệt huyết và tính liên tục của các cuộc tuần hành, tụ tập đông người phản đối chính quyền và yêu cầu Formosa ra khỏi Việt Nam vào chủ nhật hằng tuần. Các cuộc tuần hành cần tập trung vào một số địa điểm nhạy cảm, đông người, như: Nhà riêng các lãnh đạo địa phương, công sở, khu công nghiệp, … tại Nghệ An, Hà Tĩnh. Lấy vụ việc Formosa làm điểm nhấn để tăng cường khoét sâu mâu thuẫn giữa giáo dân nói riêng và nhân dân nói chung với chính quyền địa phương” và ủng hộ cái gọi là “cuộc chiến” hiện tại của giáo dân. Không những thế, họ còn thay đổi phương thức tụ tập sao cho bảo đảm tính thường xuyên, liên tục và sinh hoạt, hoạt động sản xuất của giáo dân. Mưu đồ của họ là “chia giáo xứ thành nhiều bộ phận theo các họ đạo, thay nhau tụ tập vào các ngày nghỉ, ngày chính quyền tổ chức cấp phát tiền đền bù, khi cần thiết mới huy động toàn xứ đạo tham gia; thay đổi quy luật, cách thức tụ tập tuần hành...
Tiếp tay cho hành động đó, Ủy ban Tự do Tôn giáo quốc tế/BNG (USCIRF) đã công bố tài liệu tổng kết tình hình tự do tôn giáo ở Việt Nam, với những đánh giá thiếu khách quan khi cho rằng: Việt Nam chưa thực sự tôn trọng quyền tự do tôn giáo. Tình trạng xâm phạm tự do tôn giáo vẫn diễn ra, nhiều nơi chính quyền địa phương và lực lượng an ninh thường xuyên sách nhiễu, phân biệt các tổ chức tôn giáo, bắt giữ những người “đấu tranh” cho tự do tín ngưỡng tôn giáo; đề nghị Chính phủ Mỹ cần sớm đưa Việt Nam trở lại danh sách những nước cần quan tâm đặc biệt về tôn giáo (CPC). Cùng với đó, các thành viên của cái gọi là “Đảng Việt Tân”, trú tại Mỹ thông qua các trang mạng tuyên truyền, xuyên tạc rằng: Đến thời điểm hiện tại (ngày 16-3-2017), Chính phủ Việt Nam “mới đền bù thiệt hại được một phần cho ngư dân, số tiền còn lại các cơ quan chức năng của Việt Nam gửi ngân hàng để chia chác kiếm lợi”; đồng thời, yêu cầu Việt Nam “đóng cửa” Công ty Formosa!... Thật nực cười! Chẳng hiểu họ lấy thông tin từ đâu, với tư cách gì mà có những nhận định và đòi hỏi hồ đồ như vậy. Phải chăng đây là hành động “vì dân, vì nước” của các nhà dân chủ, tổ chức lưu vong? Không, hoàn toàn không! Thực chất đó là những luận điệu lạc lõng, hại dân, hại nước, trò “lập lờ đánh lận con đen”, “đổ thêm dầu vào lửa” hòng đánh lừa dư luận, can thiệp vào tình hình tôn giáo ở Việt Nam, nhưng không che mắt được ai. Hành động của họ không vì cuộc sống của đồng bào ngư dân miền Trung mà chỉ là nhằm lợi dụng “vấn đề formosa” để kích động chống Đảng, Nhà nước và chế độ ta!
Chúng ta đều biết, đã gần một năm trôi qua, sự cố ô nhiễm môi trường biển miền Trung do Formosa gây ra là một thảm họa lớn nhất xảy ra tại Việt Nam từ trước đến nay. Để khắc phục hậu quả đó, Đảng, Chính phủ, các ban ngành Trung ương và cấp ủy, chính quyền địa phương đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt bằng các giải pháp đồng bộ nhằm sớm ổn định cuộc sống và lao động của bà con ngư dân các tỉnh miền Trung. Với nỗ lực đó, đại diện Công ty Formosa đã phải công khai nhận trách nhiệm và hứa sẽ không tái phạm; đồng thời, cam kết bồi thường 500 triệu USD (tương đương hơn 11.000 tỷ đồng Việt Nam) để khắc phục sự cố nghiêm trọng này. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định về mức bồi thường thiệt hại cho bà con ngư dân tại 4 tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế bị thiệt hại vì sự cố môi trường biển, theo 7 nhóm đối tượng, gồm: Khai thác hải sản; nuôi trồng thủy sản; sản xuất muối; hoạt động kinh doanh thủy sản ven biển; dịch vụ hậu cần nghề cá; dịch vụ du lịch, thương mại ven biển; thu mua, tạm trữ thủy sản. Các địa phương trong diện được đền bù đã thành lập ban quản lý, điều hành cấp phát cho bà con theo các nhóm đối tượng; Quy chế Dân chủ ở cơ sở được phát huy; những nơi làm chưa đúng được phát hiện và chấn chỉnh kịp thời. Đến nay, hầu hết những người bị thiệt hại đã được đền bù và đều hài lòng, phấn khởi trước sự quan tâm hỗ trợ thỏa đáng của Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp, tạo niềm tin vững chắc để họ tiếp tục yên tâm bám biển, vươn khơi đánh bắt hải sản, cải thiện cuộc sống gia đình, góp phần xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Thực tế là vậy, nhưng các thế lực phản động, phần tử cực đoan trong tôn giáo không những không thừa nhận, mà còn cố tình lờ đi như người không có mắt, hơn thế còn ra sức xuyên tạc, bịa đặt, “bóp méo sự thật”, “đổi trắng thay đen” về những gì đang diễn ra trên mảnh đất này. Thật nực cười, trớ trêu!
Sự chống phá quyết liệt của những kẻ cực đoan trong tôn giáo cùng sự “hà hơi, tiếp sức” của các thế lực thù địch bên ngoài nguy hiểm ở chỗ làm cho một số người “nhẹ dạ cả tin” trong bà con giáo dân lầm tưởng rằng việc làm đó là đi theo “tiếng gọi của Chúa” mang phúc lộc cho các con chiên ngoan đạo để rồi nghe lời xúi giục kích động của họ tham gia tụ tập, biểu tình, gây rối vi phạm pháp luật.
Chúng ta hãy cảnh giác, chủ động và tích cực đấu tranh lật tẩy những mưu đồ đen tối, những kẻ đeo mặt nạ trá hình đội lốt tôn giáo trước ánh sáng công lý và pháp luật. Đó là việc cần làm nhất thiết phải làm của tất cả những người Việt Nam yêu nước chân chính.

II. KINH TẾ PHÁT TRIỂN

1.  Ngày 29/3, tại Hà Nội, Bộ Công thương tổ chức công bố Báo cáo xuất nhập khẩu năm 2016. Đây là lần đầu tiên một bản báo cáo về tình hình xuất nhập khẩu của cả nước trong một năm được cập nhật và phân tích đầy đủ từ Bộ Công thương. Tạo đà tăng trưởng xuất khẩu bền vững  (báo Đại đoàn kết 30/3).

Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh, bản báo cáo này sẽ được thực hiện thường niên và sẽ là cơ sở để các doanh nghiệp Việt Nam định hướng chiến lược kinh doanh khi xuất hàng sang các thị trường quốc tế.
Trong năm 2016, mặc dù kinh tế toàn cầu phục hồi chậm, nhiều nền kinh tế lớn và là đối tác thương mại - đầu tư quan trọng của Việt Nam tiếp tục gặp khó khăn, thương mại thế giới giảm mạnh, chỉ đạt khoảng 2,3%, là mức tăng trưởng thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2009, nhu cầu hàng hóa trên thị trường thế giới suy giảm… song, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn đạt mức tăng trưởng ấn tượng.
Trong đó, tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước đạt 176,6 tỷ USD, tăng 9% so với năm 2015. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu đạt 174,11 tỷ USD, tăng 5,2% so với năm 2015. Cả nước có 25 mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD, cao hơn con số 23 mặt hàng của năm 2015.
Đáng chú ý, theo ông Trần Thanh Hải- Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường đã ký FTA tiếp tục giữ được mức tăng trưởng cao.
Về thương mại với Trung Quốc, dù Việt Nam vẫn tiếp tục nhập siêu từ thị trường này nhưng mức tăng đã thu hẹp dần, trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 21,9 tỷ USD, tăng 28,4% và nhập khẩu đạt 49,9 tỷ USD, chỉ tăng 0,9%. Những thành quả này đã giúp cán cân thương mại của Việt Nam đảo chiều, từ thâm hụt năm 2015 sang thặng dư năm 2016 khi xuất siêu 2,52 tỷ USD. 
Nếu nhìn lại cả một quá trình dài trên chặng đường xuất nhập khẩu của Việt Nam trong vòng hơn 20 năm qua, con số 176,6 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu là cả một sự bứt phá lớn.
Tính từ thời điểm Việt Nam gia nhập ASEAN cho đến nay, kim ngạch xuất nhập khẩu đã tăng ở mức chóng mặt. Từ con số xuất khẩu chỉ khoảng 5 tỷ USD thì 20 năm sau con số này đã tăng lên gấp hơn 30 lần: 176,6 tỷ USD. Đây thực sự là con số ấn tượng. 
Theo thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh, con số tăng trưởng xuất khẩu 9% có thể khiến nhiều người chưa hài lòng nhưng đây là một con số đánh dấu những nỗ lực rất lớn của cả nhà quản lý cũng như cộng đồng DN Việt Nam.
Theo ông Khánh, chúng ta có thể giữ được đà tăng trưởng 9% trong bối cảnh giá cả trên thị trường thế giới suy giảm, nhu cầu hàng hóa tại những thị trường lớn có nhiều biến động, rất nhiều nước có tốc độ tăng trưởng trì trệ… cho thấy nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc mở cửa thị trường cũng như sự nỗ lực của từng doanh nghiệp (DN) tham gia xuất khẩu.
Nêu ra 3 điểm sáng của xuất nhập khẩu trong năm 2016, Thứ trưởng Bộ Công thương nhấn mạnh: Điểm sáng nổi bật của năm 2016 đó là sự chuyển hướng ngoạn mục của xuất khẩu nông  lâm thủy sản.
Nếu như những tháng đầu năm, chịu tác động của thiên tai, hạn hán, hạn mặn xâm nhập, xuất khẩu nông sản sụt giảm nặng nề, thậm chí còn tăng trưởng âm thì đến cuối năm, lĩnh vực này đã về đích “đúng hẹn”.
Đây là sự bứt phá ngoạn mục của nhóm hàng nông sản trong năm 2016. Bên cạnh đó, theo ông Khánh, sự dịch chuyển về cơ cấu xuất khẩu từ xuất khẩu thô sang các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao cũng là một điểm sáng của xuất khẩu trong năm 2016 vừa qua. 
Thực hiện chiến lược xuất nhập khẩu 2011-2020, một trong những biện pháp Bộ Công thương hướng đến chính là sẽ xuất bản thường niên Báo cáo xuất nhập khẩu Việt Nam, mở đầu là bản báo cáo xuất nhập khẩu năm 2016.
Theo Thứ trưởng Trần Quốc Khánh, điểm nhấn của Báo cáo xuất nhập khẩu Việt Nam năm 2016 được xây dựng từ nguồn thông tin chính thức về tình hình xuất nhập khẩu của từng nhóm ngành hàng, từng thị trường và công tác chỉ đạo của ngành Công thương trong điều tiết, xúc tiến hoạt động xuất nhập khẩu với những phân tích và dự báo sâu sắc giúp các DN có thể định hướng được chiến lược kinh doanh, xuất khẩu hàng hóa sang thị trường thế giới.
Ông Khánh nhấn mạnh, ấn phẩm không chỉ là những con số báo cáo khô khan, mà còn có những phân tích cụ thể giúp ích cho các nhà quản lý trong việc hoạch định chính sách, góp phần cho hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng bền vững.
Dù đánh giá cao về việc xuất bản ấn phẩm báo cáo xuất nhập khẩu này, song theo ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), bản báo cáo vẫn thiếu mất con số xuất nhập khẩu qua đường tiểu ngạch ở một số mặt hàng có tính nhạy cảm, cần hạn chế, trong khi Việt Nam xuất nhập khẩu hàng hóa qua đường tiểu ngạch một số lượng không hề nhỏ.  
Ông Giang kiến nghị Bộ Công thương và Tổng cục Hải quan nên có đánh giá ảnh hưởng của điều này với xuất nhập khẩu nói chung. Bên cạnh đó, theo vị Chủ tịch Vitas, bản báo cáo cũng cần tập trung vào xúc tiến đầu tư,  xây dựng thương hiệu cho các DN, vì đây là mảng các DN Việt yếu nhất.
2. GDP quý I/2017 ước tăng 5,1%, thấp hơn so với tăng trưởng của quý I các năm 2015 và 2016. Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng 6,7% của cả năm, đòi hỏi những giải pháp bứt phá. (báo Đầu tư 01/4).
Số liệu đã chính thức được Tổng cục Thống kê công bố, tăng trưởng GDP quý I/2017 ước đạt 5,1%. Bình luận về con số này, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm thừa nhận: “Kinh tế đang tăng trưởng chậm lại”.
Dấu hiệu tăng trưởng chậm lại khá rõ, bởi dù vẫn cao hơn tăng trưởng của quý I các năm 2012 -2014 (tương ứng là 4,75%; 4,76% và 5,06%), song GDP quý I năm nay lại tăng trưởng thấp hơn mức tăng 6,12% của quý I/2015 và 5,48% của quý I/2016.
Không quá khó để lý giải thực tế trên, nếu nhìn vào các số liệu thống kê khác. Chẳng hạn, khu vực công nghiệp và xây dựng chỉ tăng trưởng 4,17%, đóng góp 1,46 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp chỉ tăng 3,85% so với cùng kỳ năm trước, thấp nhất kể từ năm 2011 trở lại đây.
Ông Hà Quang Tuyến, Vụ trưởng Vụ Hệ thống tài khoản quốc gia (Tổng cục Thống kê) phân tích thêm, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng thấp, chỉ ở mức 8,3% - thấp hơn so với mức tăng 8,94% của cùng kỳ năm 2016. Sự sụt giảm sản xuất của Samsung là một trong những nguyên nhân khá cơ bản dẫn tới điều này.
Một điểm đáng chú ý khác, đó là theo số liệu của Tổng cục Thống kê, quý I/2017, khu vực nông - lâm - thủy sản tăng 2,03%, đóng góp 0,24 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung. Trong khu vực kinh tế này, ngành nông nghiệp đã cho thấy dấu hiệu khả quan, với mức tăng 1,38% so với cùng kỳ năm trước. Nhưng chuyên gia Cao Viết Sinh cho rằng, mức đóng góp của nông nghiệp là chưa đáng kể.
Trong khi đó, dù những chỉ số về đăng ký thành lập doanh nghiệp mới là khá tích cực, năm ngoái có trên 110.000 doanh nghiệp mới được thành lập và quý I năm nay có 26.478 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với tổng vốn đăng ký là 271.200 tỷ đồng, tăng 11,4% về số doanh nghiệp và tăng 45,8% về số vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2016, nhưng đóng góp cho tăng trưởng kinh tế lại chưa được như kỳ vọng.
Sự chững lại của nền kinh tế khá rõ ràng. Tại cuộc họp báo công bố tình hình kinh tế - xã hội quý I/2017, ông Nguyễn Bích Lâm nhấn mạnh, nếu không có sự bứt phá ở những quý sau thì nền kinh tế khó có thể đạt được mục tiêu đề ra.
Vậy đâu sẽ là động lực để tạo sự bứt phá cho nền kinh tế trong ba quý cuối năm? Câu trả lời của ông Lê Đình Ân, chuyên gia kinh tế, đó là nên tập trung vào các giải pháp hỗ trợ khu vực doanh nghiệp phát triển, làm sao để người dân bỏ nhiều vốn hơn vào sản xuất - kinh doanh. “Hiện nay, quy mô vốn của các doanh nghiệp mới chỉ khoảng 10 tỷ đồng, còn rất thấp. Phải có chính sách để động viên họ đổ vốn nhiều hơn vào nền kinh tế”, ông Ân nói.
Trong khi đó, chuyên gia Cao Viết Sinh đã nhắc đến câu chuyện sức mua, chuyện cầu của nền kinh tế chưa được cải thiện. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong quý I năm nay, nếu trừ đi yếu tố giá cả thì chỉ còn tăng 6,2%, thấp hơn đáng kể mức tăng 7,5% của cùng kỳ. Một khi cầu chưa được cải thiện, sẽ tác động lớn tới động lực sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp, và qua đó, tác động tiêu cực tới nền kinh tế.
Còn ông Nguyễn Bích Lâm đã nhấn mạnh việc tiếp tục triển khai hiệu quả các giải pháp đã đề ra trong Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 1/1/2017 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành, thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2017.
3.  Với giá cá tra lên tới 27.000 đồng/kg, mức cao nhất trong nhiều năm nay, nhiều người dân ĐBSCL lại đua nhau tìm thuê ao để nuôi cá bất chấp khuyến cáo của cơ quan chức năng. Giá cá tra tăng, người dân lại đua nhau nuôi  (báo Tuổi trẻ 2/4).
Nhiều chuyên gia cho rằng giá cá tra VN tăng cao hiện nay do thị trường Trung Quốc tăng nhập khẩu, nhưng không có yếu tố nào đảm bảo xu hướng này sẽ tiếp tục kéo dài, việc đổ xô vào nuôi cá tra có thể dẫn đến thua lỗ và “treo” ao nếu thị trường này giảm mua, trường hợp người nuôi heo đang lỗ nặng là một ví dụ.
Trong khi đó, theo ông Phạm Thành Nhi - trưởng Phòng nông nghiệp huyện Hồng Ngự (Đồng Tháp), trước hiện tượng giá cá tra tăng mạnh thời gian gần đây, nhiều người dân trên địa bàn đã chuyển đổi các diện tích nuôi cá lóc sang nuôi cá tra, do giá cá lóc giảm sâu gần đây.
Việc nhiều người dân gia tăng nuôi cá tra đã làm giá cá giống tăng cao và hiếm hàng. Tại cù lao Long Phú Thuận, huyện Hồng Ngự, nơi có hơn 60 hộ sản xuất cá giống luôn xảy ra tình trạng khan hàng.
Ông Trương Văn Điền, giám đốc HTX thủy sản xã Phú Thuận B, cho biết cơ sở này hiện không đủ lượng cá tra giống cung ứng cho thị trường do nhu cầu tăng mạnh.
Cùng với giá cá nguyên liệu, giá cá tra giống tăng 20.000 đồng/kg so với năm trước, dao động 40.000-50.000 đồng/kg loại 20 con/kg.
Ông Võ Hùng Dũng, phó chủ tịch Hiệp hội Cá tra VN, cho biết giá cá tra tăng kỷ lục thời gian qua do khan hiếm con giống và sự gia tăng nhập khẩu của thị trường Trung Quốc.
Từ năm 2016 đã có thông tin về khan hiếm số lượng cá tra giống nhưng chỉ xảy ra từ thời điểm giữa đến cuối năm 2016 và những tháng đầu năm 2017, chủ yếu là “có vấn đề trong khâu sản xuất”.
Theo ông Dũng, Trung Quốc ngày càng tiêu thụ mạnh cá tra VN, bằng chứng là thị trường này chiếm đến hơn 18% thị phần xuất khẩu cá tra VN trong năm 2016, tăng mạnh so với tỉ lệ 3% năm 2011, trong khi thị trường EU từ mức 29% trong năm 2011 giảm còn 15,2% trong năm 2016.
Dù khẳng định thị trường Trung Quốc ngày càng tiêu thụ mạnh cá tra VN giúp giá cá tra nguyên liệu VN tăng theo, nhưng ông Dũng cho biết hiệp hội đang nghiên cứu thị trường này để có những khuyến cáo cho doanh nghiệp.
Trong khi đó, ông Nguyễn Minh Nhị - nguyên chủ tịch UBND tỉnh An Giang - cho rằng giá cá tra lên xuống là chuyện diễn ra thường xuyên nên người nuôi cá đã quen với kịch bản này.
III. VĂN HÓA XÃ HỘI
1. Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Nghị định quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Có thể nói, dù mới công bố, nhưng dự thảo Nghị định nhận được sự quan tâm rất lớn của dư luận quần chúng nhân dân và cán bộ, công chức.Sáp nhập, tinh gọn bộ máy cơ quan chuyên môn cấp tỉnh là cần thiết (báo Lao động 29/3).
Đối chiếu với Nghị định số 24/2014/NĐ-CP hiện hành thì dự thảo Nghị định lần này, nếu được thông qua có thể nói đây là một bước tiến “vượt bậc” trong việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy, biên chế các cơ quan nhà nước ở địa phương. Người đứng đầu Bộ Nội vụ, cơ quan xây dựng dự thảo Nghị định lần này trước đây từng lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp - một tỉnh luôn dẫn đầu chỉ số CPI và đặc biệt là tỉnh có những biện pháp rất khoa học, sáng tạo và quyết liệt trong sắp xếp bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức như tổ chức thi tuyển chức danh lãnh đạo; tổ chức kiểm tra, sát hạch định kỳ cán bộ, công chức hay lãnh đạo tỉnh đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp... Do đó, người dân có cơ sở để tin tưởng rằng đợt sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế lần này sẽ đạt kết quả như kỳ vọng.
Điểm nhấn đầu tiên của dự thảo Nghị định là việc sáp nhập một số sở, ngành có chức năng tương tự nhau nhằm tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối như sáp nhập Sở Tài chính và Sở Kế hoạch và Đầu tư để thành lập Sở Kế hoạch - Tài chính hay sáp nhập Sở Xây dựng và Sở Giao thông vận tải (gồm cả Sở Quy hoạch kiến trúc, nếu có) để thành lập Sở Hạ tầng và Phát triển đô thị. Sắp xếp, tổ chức lại một số sở, ngành đặc thù với những tiêu chí cụ thể, chặt chẽ nhằm hạn chế tình trạng tùy tiện, rập khuôn trong việc thành lập các sở, ngành ở các địa phương thời gian qua.
Điểm nhấn tiếp theo đó là dự thảo Nghị định việc quy định cụ thể, khống chế đơn vị cấp phòng, chi cục và chức danh lãnh đạo, quản lý ngay trong các đơn vị ấy. Do quy định hiện hành không quy định “cứng”, cụ thể số đơn vị cấp phòng, chi cục, đơn vị sự nghiệp mà giao cho bộ, ngành chủ quản phối hợp với Bộ Nội vụ quyết định nên dẫn đến tùy tiện trong việc thành lập các đơn vị trực thuộc làm phình to bộ máy thời gian qua.
Mặt khác, việc giao cho UBND cấp tỉnh quy định số lượng chức danh cán bộ cấp phòng trở xuống nên dẫn đến bổ nhiệm hàng loạt cán bộ lãnh đạo, quản lý gây bức xúc trong xã hội. Minh chứng là Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Hải Dương có đến 44 người giữ chức danh lãnh đạo, quản lý trong khi chỉ có 46 biên chế. Dự thảo Nghị định lần này đã khắc phục triệt để tình trạng trên, khi quy định phòng thuộc sở hoặc chi cục có từ 5 - 10 biên chế mới được bổ nhiệm 1 phó phòng; phòng từ 10 đến 15 biên chế mới được bổ nhiệm 2 phó phòng và một đơn vị cấp phòng, có không quá 2 chức danh phó phòng.
Đóng góp đối với dự thảo Nghị định, theo chúng tôi cơ quan chủ trì cần quy định thêm việc sáp nhập Sở Thông tin và Truyền thông và Sở Khoa học và Công nghệ để thành lập Sở Công nghệ và Thông tin, vì chức năng nhiệm vụ của các đơn vị này khá tương đồng nhau.
Tương tự, có thể sáp nhập Sở Ngoại vụ và Sở Du lịch trong trường hợp một địa phương đủ điều kiện thành lập cả 2 sở này để thành lập Sở Ngoại vụ và Du lịch, thậm chí có thể nhập Sở Tài nguyên và Môi trường và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để thành lập Sở Tài nguyên và Nông nghiệp... Ngoài ra, hạn chế tối đa việc thành lập chi cục ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, vì đây là nguyên nhân làm bộ máy, biên chế phình to.
Bên cạnh đó, về lâu dài, các cơ quan có thẩm quyền cũng cần tiếp tục nghiên cứu sắp xếp tổ chức bộ, ngành ở trung ương và cơ quan chuyên môn cấp huyện cho phù hợp nhằm đảm bảo việc thực hiện nhiệm vụ đồng bộ, thông suốt từ trung ương đến cơ sở.
Thiết nghĩ, việc ban hành quy định mới về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa rất quan trọng, cấp bách. Điều này không những đẩy nhanh việc tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế mà còn góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức.
Để việc triển khai Nghị định đạt kết quả khi được thông qua, các cơ quan có thẩm quyền cần sớm ban hành văn bản tạm dừng việc luân chuyển, điều động, bổ nhiệm cán bộ, công chức nhằm đảm bảo không xảy ra tình trạng chạy chức, chạy quyền, chạy bổ nhiệm khi trước khi Nghị định này có hiệu lực thi hành.

2. Việc nhà đầu tư dự án ngã ba Huế – Công ty TNHH BT Ngã Ba Huế Trung Nam có nguy cơ vào “danh sách đen” nợ xấu ngân hàng vì ngân sách thiếu tiền thanh toán đang trở thành quan ngại đối với các nhà đầu tư có ý định đầu tư dự án BT cũng như vấn đề xã hội hóa đầu tư hạ tầng giao thông…Khi dự án BT trở thành "trái đắng" (báo diễn đàn doanh nghiệp 30/3).

Việc nhà đầu tư dự án ngã ba Huế – Công ty TNHH BT Ngã Ba Huế Trung Nam có nguy cơ vào “danh sách đen” nợ xấu ngân hàng vì ngân sách thiếu tiền thanh toán đang trở thành quan ngại đối với các nhà đầu tư có ý định đầu tư dự án BT.
Dự án xây dựng nút giao thông khác mức Ngã Ba Huế, TP Đà Nẵng được Bộ GTVT phê duyệt dự án đầu tư điều chỉnh tại quyết định số 2720/QĐ-BGTVT ngày 17/7/2014 với tổng mức đầu tư 2.050.787.000 đồng. Dự án do liên danh Công ty CP ĐTXD Trung Nam và Công ty TNHH BT Ngã Ba Huế Trung Nam triển khai đầu tư dự án từ năm 2013 và chính thức đưa vào hoạt động từ năm 2015.
Dự án đã được Chính phủ đồng ý thanh toán từ kế hoạch ngân sách hàng năm của Bộ GTVT bắt đầu từ năm 2017 đến năm 2020 theo CV số 3956/VPCP-KTN ngày 17/5/2013 của Văn phòng Chính phủ. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, ông Nguyễn Tâm Tiến – Giám đốc Công ty TNHH BT Ngã Ba Huế Trung Nam cho biết, Bộ Giao thông Vận tải vẫn chưa đưa nguồn vốn thanh toán dự án Ngã Ba Huế vào trung hạn để trình Bộ Kế hoạch Đầu tư tổng hợp trình Chính phủ về nguồn vốn trung hạn 2017 – 2020.
Và cũng theo đại diện Công ty TNHH BT Ngã Ba Huế Trung Nam thì hiện nay, công ty đang rất khó khăn do số tiền vay cho dự án từ Ngân hàng SHB đã đến hạn thanh toán, nếu dự án Ngã Ba Huế không có nguồn trả cho SHB thì doanh nghiệp sẽ bị đưa vào danh sách nợ xấu, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của công ty. “Trong trường hợp bố trí thanh toán cho dự án không đúng thời hạn, ngân hàng sẽ áp dụng điều khoản phạt chậm trả với lãi suất 150% đối với phần dư nợ vốn vay”.
Từ những khó khăn nêu trên, nếu nhìn chung trên cả nước, Ngã Ba Huế có thể là dự án khiến cho nhiều nhà đầu tư đang có ý định tham gia các dự án BT nói riêng và PPP nói chung phải dè chừng, bởi chính những bất cập trong cơ chế, chính sách hiện nay.
Đến thời điển hiện tại, chưa biết giải pháp mà các cơ quan có liên quan đưa ra cho việc thanh toán khoản tiền hơn 2.000 tỷ đồng cho dự án Ngã Ba Huế là như thế nào? Đó có thể là giải pháp “hoà cả làng” cho tất cả các bên từ Bộ GTVT đến TP Đà Nẵng và nhà đầu tư. Tuy nhiên, theo các chuyên gia đề xuất “cực chẳng đã” – đòi trả nợ hơn 2.000 tỷ đồng của Công ty TNHH BT Ngã Ba Huế Trung Nam có ảnh hưởng không nhỏ tới chủ trương kêu gọi các nhà đầu tư vào các dự án phát triển kinh tế xã hội nói chung và lĩnh vực hạ tầng giao thông nói riêng.
Từ đó, theo các chuyên gia, muốn thúc đẩy thu hút nguốn vốn đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, cần phải có một bộ luật để từ đó nhằm tạo tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để đảm bảo hai bên Nhà nước và tư nhân thực hiện đúng nghĩa vụ hợp đồng, ổn định lâu dài trong suốt hợp đồng dự án.
 
 
MTC


Xem tin theo ngày: 
ĐĂNG KÝ TUYỂN SINH